خواجه نصير الدين الطوسي

190

اخلاق ناصرى ( فارسى )

خصالى كه در باب زنان برشمرديم تربيت بايد فرمود و از خواندن و نوشتن منع نمود و هنرهائيكه از زنان محمود باشد آموخت و چون به حد بلاغت رسند با كفوى مواصلت بايد ساخت . و چون از كيفيت تربيت اولاد فارغ شديم ختم اين فصل بذكر ادبهائى كنيم كه در اثناء سخن بشرح و تفصيل آن وعده داده‌ايم تا كودكان بياموزند و بدان متحلى شوند هرچند بايد كه همه اصناف مردم بر آن مواظبت نمايند و خويشتن را از آن مستغنى نشمرند ؛ چه تخصيص اين نوع بدين فصل نه بسبب آنست كه كودكان بدان محتاجتر باشند ، بل بسبب آنست كه ايشان آن را قابلتر توانند بود و بر مداومت آن قادرتر . و اللَّه خير الموفق و المعين . آداب سخن گفتن بايد كه بسيار نگويد ؛ و سخن ديگرى بسخن خود قطع نكند و هركه حكايتى يا روايتى كند و او بر آن واقف باشد وقوف خود بر آن اظهار نكند تا آنكس آن سخن باتمام رساند ، و چيزى را كه از غير او پرسند جواب نگويد و اگر سئوال از جماعتى كنند كه او داخل آنجماعت بود بر ايشان سبقت ننمايد . و اگر كسى بجواب مشغول شود و او بر بهتر از آن جوابى قادر بود صبر كند تا آن سخن تمام شود پس جواب خود بگويد بر وجهى كه در متقدم طعن نكند . و در محاوراتى كه بحضور او ميان دو كس رود خوض ننمايد و اگر از او پوشيده دارند استراق سمع نكند و تا او را با خود در او مشاركت ندهند مداخلت نكند . و با مهتران سخن بكنايه نگويد و آواز نه بلند دارد و نه آهسته بلكه اعتدال نگاه دارد .